تورم استانبول ۳.۵ واحد بالاتر از میانگین کشوری است — عددی که در بودجه‌بندی پروژه نادیده گرفته می‌شود

داده‌های تیرماه دو عدد متفاوت را نشان می‌دهند. تورم سالانه مصرف‌کننده در کل ترکیه ۳۱٫۷۵ درصد است؛ در استانبول ۳۵٫۲۰ درصد.

این فاصله حدود ۳٫۵ واحد درصد است و هر سال تکرار می‌شود. اگر بودجه یک پروژه در استانبول بر اساس نرخ سراسری بسته شود — که روش معمول است — کم‌برآوردی از روز امضا شروع می‌شود و با گذشت زمان بزرگتر می‌شود.

فشار از سمت هزینه است، نه تقاضا

تورم مصرف‌کننده نسبت به سال گذشته کاهش یافته است، اما تورم تولیدکننده افزایش یافته — از ۲۴٫۲ به ۲۷٫۸ درصد. یعنی هزینه نهاده‌ها سریعتر از قیمت فروش بالا می‌رود و حاشیه سود پیمانکار تحت فشار است. قراردادهای با قیمت ثابت و بلندمدت بیشترین ریسک را دارند.

انرژی، فوری‌ترین تهدید

برق، گاز و بخار در یک ماه ۹٫۶۵ درصد گران شدند و انرژی ۴٫۸۳ درصد. منشأ آن اختلال در تنگه هرمز و ریسک منطقه‌ای است، پس بعید است موقتی باشد. بندهای تعدیل قیمت انرژی در پروژه‌های در حال اجرا امروز ارزش بازبینی دارند.

برای خریدار چه معنایی دارد

مصالح ساختمانی در عمده‌فروشی فقط ۱٫۲۹ درصد ماهانه رشد کرد، زیر شاخص عمومی ۱٫۵۵ درصد؛ در حالی که گروه مسکن در شاخص مصرف‌کننده ۲٫۲۵ درصد بالا رفت. این شکاف — ورودی ارزان‌تر از خروجی — فعلاً به نفع سازنده است، هرچند هزینه انرژی بخشی از آن را می‌خورد.

نشانه دیگر: شاخص PMI محصولات کانی غیرفلزی — سیمان، شیشه، سرامیک — به ۵۰٫۳ رسید و برای نخستین بار از آستانه ۵۰ گذشت. این معمولاً زودتر از خود تقاضای ساخت‌وساز ظاهر می‌شود.

و یک نکته ساختاری: صندوق بین‌المللی پول لیر را ۱۲٫۱ درصد بیش‌ارزش‌گذاری‌شده برآورد کرده است. برای خریداری که با ارز خارجی پرداخت می‌کند و هزینه لیری دارد، این ریسک به نفع اوست.